Tasarruf finansman şirketlerinde (Eminevim, Fuzul Ev, Birevim, Katılımevim vb.) belirli bir birikim planına dahil olan kişilerin en sık karşılaştığı durumlardan biri, ödeme sürecinde plan değişikliği ya da nakit ihtiyacı nedeniyle sözleşmeyi üçüncü bir şahsa devretme talebidir. 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) yönetmelikleri çerçevesinde tasarruf finansman sözleşmelerinin devir koşulları belirli kurallara bağlanmıştır.
Tasarruf Finansman Sözleşmesi Devredilebilir mi?
Mevzuat uyarınca tasarruf finansman sözleşmeleri, şirket ile müşteri arasındaki iki taraflı bir finansal akittir. Müşterinin sözleşmeden doğan hak ve yükümlülüklerini üçüncü bir kişiye devretmesi genel olarak hukuken mümkündür; ancak bu devir işlemi doğrudan tek taraflı bir beyanla yapılamaz. Devir işleminin geçerli olabilmesi için sözleşmenin tarafı olan tasarruf finansman şirketinin yazılı onayının alınması zorunludur.
Şirket onayı aranmasının temel sebebi, devralacak kişinin mali yeterliliğinin, risk durumunun ve kimlik doğrulama süreçlerinin Finansal Tüketicinin Korunması ve Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) mevzuatına uygunluğunun kontrol edilmesidir. Sözleşmeyi devralan yeni kişi, mevcut tasarruf sahibinin ödediği toplam anapara tutarını, tahsisat hakkındaki sıra durumunu ve kalan borç yükümlülüklerini aynen devralmış olur.
Sözleşme Devir Sürecinde Hangi Şartlar Aranır?
Tasarruf finansman sisteminde sözleşme devri gerçekleştirilirken şirketler ve mevzuat tarafından dikkate alınan temel kriterler şunlardır:
- Şirket Muvafakati: Devralacak kişinin kredi sicili, gelir durumu ve ödeme kabiliyeti şirket risk yönetim birimince incelenir.
- Gecikmiş Borç Bulunmaması: Devir anına kadar olan taksitlerin eksiksiz ödenmiş olması ve hesapta gecikme faizi ya da idari takip kaydı bulunmaması gerekir.
- Devir Masrafı / Komisyonu: Şirketler, sözleşme devir işlemlerinde operasyonel masraflar için BDDK'nın Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Yönetmelik sınırları dahilinde bir devir ücreti talep edebilmektedir. Bu ücret sözleşme koşullarında açıkça belirtilmiş olmalıdır.
- Tahsisat Öncesi / Sonrası Devir Farkı: Eğer müşteriye teslimat (tahsisat) henüz yapılmamışsa devir süreci daha basittir. Teslimat yapılmış ve konut/araç üzerine ipotek veya rehin tesis edilmişse, devir işlemi ancak şirketin kabul edeceği yeni kefalet, ipotek ya da teminat şartlarının sağlanmasıyla mümkündür.
Devir Yaparken Dikkat Edilmesi Gereken Riskler
Devir işlemlerinde özellikle hak sahibi ile devralacak kişi arasında harici elden yapılan ödemeler konusunda dikkatli olunmalıdır. Noter veya şirket merkezi dışında gayriresmi yapılan taahhütler hukuki koruma sağlamaz. Şirketin resmi onayı olmadan yapılan gayriresmi devirlerde, şirket yasal muhatap olarak sözleşmede adı geçen ilk müşteriyi görmeye devam eder.
Önemli Hatırlatma: Sözleşme devri resmi olarak tamamlanıp şirketin sisteminde hak sahibi güncellenmeden, devir bedeline istinaden karşı tarafa ödeme yapılmamalıdır.
Devir ile Sözleşmeden Ayrılma (Fesih) Arasındaki Fark
Sözleşmeyi devretmek yerine feshedip sistemden tamamen çıkmak isteyen müşteriler için 6361 sayılı Kanun madde 39/A kapsamında cayma ve fesih prosedürleri uygulanır. Sözleşmesini fesheden kişi, organizasyon ücretini geri alamayabilir ve yatırdığı anapara iadesi için yasal bekleme süresine tabi olabilir. Ancak sözleşmesini üçüncü bir kişiye devreden müşteri, ödediği anapara ve anlaştığı takdirde organizasyon bedelini doğrudan devralandan tahsil ederek zaman kaybetmeden likidite sağlayabilmektedir.
Siz tasarruf finansman sözleşmenizi devretmeyi veya devralmayı düşündünüz mü? Şirketlerin uyguladığı devir masrafları ve onay süreçleriyle ilgili deneyimlerinizi konu altında paylaşabilirsiniz.