Tasarruf finansman sisteminde (faizsiz konut ve taşıt edindirme modelleri) ödemelerine devam eden birçok katılımcı; değişen finansal koşullar, bütçe kısıtları veya nakit ihtiyacı nedeniyle mevcut sözleşmesini üçüncü bir kişiye devretmek isteyebiliyor. Sözleşmeden tamamen caymak ya da fesih yoluna gitmek yerine hak devri yapmak, ödenen organizasyon ücreti ve birikmiş taksitlerin boşa gitmemesi adına sıklıkla değerlendirilen bir yöntemdir.
Sözleşme devri süreci, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından belirlenen mevzuat çerçevesinde yürütülür. Şirketlerin kendi iç operasyonel kuralları bulunsa da devir işlemlerinin temel yasal dayanakları standartlaştırılmıştır.
Sözleşme Devri Hangi Durumlarda Yapılabilir?
Tasarruf finansman sözleşmelerinde devir işlemi iki temel aşamada gündeme gelebilir: teslimat öncesi dönem ve teslimat sonrası dönem. Bu iki aşamanın şartları ve gereksinimleri birbirinden tamamen farklıdır:
- Teslimat Öncesi Devir: Henüz çekilişte ismi çıkmamış ya da serbest planda teslimat tarihi gelmemiş sözleşmelerin devridir. Müşteri, o güne kadar ödediği toplam tasarruf tutarını ve tahsisat sırasını devralan kişiye devreder. Şirketin onay vermesi ve tarafların şubede bizzat devir protokolü imzalaması gerekir.
- Teslimat Sonrası Devir: Gayrimenkul veya araç teslim alınmış, mülk üzerine ipotek/rehin tesis edilmiş ve kalan borç ödenmeye devam ediyorken yapılan devirdir. Bu aşamada sadece tasarruf sözleşmesi değil, mülkün mülkiyeti ve üzerindeki ipoteğin borçlusu da değişeceği için işlem çok daha kapsamlıdır ve finansman şirketinin detaylı istihbarat/kredi değerleme onayına tabidir.
Sözleşme Devir Sürecinin Aşamaları ve Maliyetler
Varsayımsal bir senaryo üzerinden inceleyecek olursak; 1.500.000 TL hedef tutarlı bir konut sözleşmesinde 15 ay boyunca düzenli tasarruf ödemiş bir katılımcı, kalan süreci devam ettirmek istemediğinde noter veya şirket içi protokolle devir başlatabilir.
- 1. Şirket Onayı ve Uygunluk Kontrolü: Devralacak kişinin gelir durumu, KKB (Kredi Kayıt Bürosu) notu ve yasal takip geçmişi şirket tarafından incelenir. Şirketin devir işlemini reddetme hakkı saklıdır.
- 2. Devir Masrafı / Komisyonu: Şirketler sözleşme devirlerinde belirli bir operasyonel işlem ücreti (devir bedeli) talep edebilir. Bu ücretin sözleşme imza aşamasında belirtilen oran ve limitler dahilinde olması zorunludur.
- 3. Hak ve Yükümlülüklerin İntikali: Devir protokolü imzalandıktan sonra, devreden tarafın sözleşmedeki tüm hakları (ödenmiş tutarlar, teslimat sırası veya çekiliş hakkı) devralana geçer. Devreden kişinin şirket nezdinde hiçbir borç veya hak sorumluluğu kalmaz.
- 4. Birikim Bedelinin Tahsili: Devreden taraf ile devralan taraf arasındaki para transferi (ödenmiş taksitlerin devredene ödenmesi) tarafların kendi aralarındaki anlaşmaya bağlıdır; tasarruf finansman şirketi bu para alışverişine aracılık etmez.
Sözleşmeyi Devrederken ve Devralırken Nelere Dikkat Edilmeli?
Devir alacak kişilerin özellikle sözleşmede kayıtlı organizasyon ücreti bakiyesi, ödenmemiş gecikmiş taksit bulunup bulunmadığı ve teslimat şartlarındaki teminat yükümlülüklerini resmi ekstre üzerinden incelemesi önerilir. Kayıt dışı veya şirket onayı olmadan noterden yapılan harici devir taahhütleri BDDK mevzuatı uyarınca şirketi bağlamaz ve hak kaybına yol açabilir.
Sözleşme devirlerinde tüm işlemler yetkili tasarruf finansman şirketinin genel müdürlük veya şube kanalları üzerinden resmi onay alınarak gerçekleştirilmelidir.
Siz de mevcut tasarruf sözleşmenizi devretmeyi düşündünüz mü veya ikinci el olarak devir devralma tecrübeniz oldu mu? Şirketlerin talep ettiği devir komisyonları ve işlem süreleri hakkında deneyimlerinizi aşağıda paylaşabilirsiniz.